Ana sayfa | Dergi Hakkında | Yayın Kurulu | Danışma Kurulu | İçindekiler | Arşiv | Yayın Arama | Yazarlara Bilgi | İletişim
2011, Cilt 12, Sayı 2, Sayfa(lar) 029-032
[ Özet ] [ PDF ] [ Benzer Makaleler ] [ Yazara E-Posta ] [ Editöre E-Posta ]
İDİYOPATİK GRANÜLOMATÖZ LOBÜLER MASTİT (OLGU SUNUMU)
A.Ferda DAĞLI1, Şirin KÜÇÜK2, Gülçin CİHANGİOĞLU3, M. Reşat ÖZERCAN1, Ayşe MURAT4
1Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, Patoloji AD, ELAZIĞ, TÜRKİYE
2Diyarbakır Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi, Patoloji Kliniği, DİYARBAKIR, TÜRKİYE
3Elazığ Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Patoloji AD, ELAZIĞ, TÜRKİYE
4Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, Radyoloji AD, ELAZIĞ, TÜRKİYE
Anahtar Kelimeler: İdiyopatik granülomatöz mastit
Özet
İdiyopatik granülomatöz lobüler mastit, klinik ve radyolojik olarak meme kanserini taklit eden, etyolojisi tam olarak bilinmeyen, ender kronik inflamatuar bir meme lezyonudur. Daha çok genç kadınlarda, tek taraflı kitle oluşturur. Kesin tanı histopatolojik inceleme ile diğer granülomatöz mastit yapan nedenlerin dışlanmasından sonra konur. Olgu: 39 yaşında, memede ağrılı kitle ve kirli sarı renkli meme başı akıntısı ile kliniğe başvuran kadın hasta. Fizik muayenede sol meme alt dış kadranda 4x5 cm boyutunda lobüle kontürlü kitle saptandı. Bilateral mamografide sol meme alt orta kadranda 3x3 cm boyutta, düzensiz kontürlü opasite, meme ultrasonunda sol meme alt orta kadranda lobüle kontürlü yaklaşık 35x25 mm boyutunda çevresinde ekojenik alanlar bulunan heterojen hipoekoik kitle rapor edildi. Radyolojik incelemelerin meme karsinomunu desteklemesi üzerine yapılan İİAB'si akut inflamatuvar reaksiyon olarak değerlendirildi. Takiben yapılan biyopsi örneğinin histopatolojik incelenmesi sonucu granülomatöz lobüler mastit tanısı verildi. Operasyon sonrası tedavi verilmeden taburcu edilen olgu, 6 ay sonra tekrar aynı memede ağrı şikayetiyle başvurdu. Fizik muayenede sol meme alt dış kadranda 3x3 cm ve dış orta kadranda 2x1 cm boyutunda sert, mobil kitle saptandı. Eksize edilen kitlelere de granülomatöz lobüler mastit tanısı koyuldu. Sonuç olarak, idiyopatik granülomatöz lobüler mastit klinik ve radyolojik olarak meme karsinomunu taklit eden ender bir meme lezyonudur. Özellikle hastalığın ileri dönemlerinde fistülasyon, meme derisi-meme başı retraksiyonu ve aksiller lenfadenopatinin ortaya çıkabileceği göz önünde bulundurulmalı ve ayırıcı tanıda idiyopatik granülomatöz lobüler mastit düşünülmelidir.
  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Olgu Sunusu
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Giriş
    İdiyopatik granülomatöz lobüler mastit (IGM), memenin ender görülen benign, kronik inflamatuvar bir lezyonudur. Daha çok genç kadınları etkileyen bu lezyonu erken evre bir meme karsinomundan ayırt etmek klinik ve radyolojik olarak oldukça zordur1,2. İlk olarak 1970 yılında Milward ve Gough tarafından, meme karsinomunu taklit eden, benign, granülomatöz bir lezyon olarak tanımlanmıştır. Daha sonra 1972 yılında Kessler ve Wolloch tarafından tanımlanmış olup tüberküloz ve bazı mantar enfeksiyonları gibi granulomatöz enfeksiyonlar ile sarkoidoz, Wegener's granülomatozu, vaskülit ve meme implantını içeren yabancı cisim reaksiyonları gibi non-enfeksiyöz nedenler elendikten sonra histopatolojik olarak non-kazeifiye granülomatöz inflamasyonun görülmesi ile tanı konulacağı belirtilmiştir3-7. Klinik olarak her iki memede görülen olgular bildirilmekle birlikte sıklıkla tek taraflı kitle oluştururlar. Özellikle hastalık ilerledikçe görülen fistülleşme, meme derisi ve meme başındaki çekilme ile aksiller lenfadenopati meme kanserini taklit eder. Hernekadar etyoloji tam olarak aydınlatılmamışsa da postpartum dönemdeki bir takım reaksiyonların, oral kontraseptiflerin, otoimmünitenin, idiyopatik granülomatöz lobüler mastit gelişme riskini arttırdığı bildirilmiştir4-6.
  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Olgu Sunusu
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Olgu Sunusu
    Memede ağrılı kitle ve kirli sarı renkli meme başı akıntısı bulunan 39 yaşında kadın hasta özel bir kliniğe başvurdu ve meme karsinomu şüphesi nedeniyle Fırat Üniversitesi Hastanesi Genel Cerrahi polikliniğine sevkeldi. Burada yapılan fizik muaynede sol meme alt dış kadranda 4x5 cm boyutlarında lobüle kontürlü kitle ile sol aksillar bölgede en büyüğü 1x1 cm olan birkaç adet lenfadenopati (LAP) saptandı. Bunun üzerine bilateral mamografi yapılan hastada sol meme alt orta kadranda 3x3 cm boyutta, düzensiz kontürlü opasite rapor edildi (Resim 1).Tariflenen lezyonun meme karsinomu olabileceği düşünüldü. Yine aynı zamanlarda yapılan meme ultrasonunda sol meme alt orta kadranda çevresinde belirgin ödem bulunan sınırları net seçilemeyen lobüle kontürlü yaklaşık 35x25 mm boyutunda çevresinde ekojenik alanlar bulunan heterojen hipoekoik kitle lezyonu rapor edildi. Bu bulgular da mamografide olduğu gibi karsinom lehine yorumlandı. Ayrıca sol aksillada büyüğü 15x9,5 mm olan, sağ aksillada ise büyüğü 14x7,5 mm olan birkaç adet lenf düğümü izlendiği bildirildi. Radyolojik görünümler ışığında olguya ince iğne aspirasyon biyopsisi yapılması önerildi.


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Resim 1: Mamografide sol meme alt orta kadranda meme karsinomu açısından şüpheli 3x3 cm boyutlarında düzensiz konturlu opasite görülüyor.

    Yapılan İİAB'de kan elemanlarıyla karışık halde bulunan, çok sayıda nötrofil, lenfosit, histiyosit, eozinofil ve az sayıda multinükleer dev hücre dikkati çekti (Resim 2). Tanı akut inflamatuvar yayma olarak değerlendirildi.


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Resim 2: Yayma preparatlarında çok sayıda nötrofil, lenfosit, histiyosit ve multinükleer dev hücrelerin varlığı görülüyor (MGGX400).

    Takiben yapılan kitle eksizyon materyalinin makroskopik incelenmesinde küçüğü 2x2x0,7 cm, büyüğü 3x1,5x1 cm boyutlarında kirli beyaz renkli 2 adet materyal izlendi. Materyallerden küçüğünün kesit yüzeyi incelendiğinde çapı 2 cm olan çevre yağ dokusundan düzensiz sınırlarla ayrılmış kirli beyaz renkli solid nitelikte alanlara rastlandı. Büyüğünün kesit yüzeyinde ise çapı 1,5 cm olan, çevreden nispeten düzenli sınırlarla ayrılmış yine aynı özelliklere sahip lezyon izlendi.

    Histopatolojik incelemede kollajenden zengin bağ dokusu artışı ile destrükte ve dilate olmuş lobül yapılarının çevresinde çok sayıda nötrofil ve eozinofilin bulunduğu, çevrede ise plazma hücreleri, lenfositler, histiyositler ile langhans tipi dev hücrelerce oluşturulmuş, değişik büyüklüklerde non-kazeifiye granülom yapıları dikkati çekti (Resim 3-4). Bu bulgular ışığında olguya idiyopatik granülomatöz lobüler mastit tanısı koyuldu.


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Resim 3: Çevrede kalan az sayıda normal lobül yapısı yanı sıra, genel olarak tüm lobül yapılarını destrükte etmiş nonkazeifiye granülom yapıları görülüyor (HE x 40).


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Resim 4: Epiteloid histiyositler, lenfositler ve langhans tipi dev hücrelerden meydana gelen granülom yapıları görülüyor (HE x 400).

    Hasta, yaklaşık 6 ay sonra yine aynı memede ağrı ve kitle şikayeti nedeniyle kliniğe başvurdu. Fizik muaynede sol meme alt orta kadranda 3x3 cm ve dış orta kadranda 2x1cm boyutlarında sert, mobil kitle ile sol aksillar bölgede en büyüğü 1x1 cm olan birkaç adet LAP görüldü. Yapılan bileteral meme USG'de sol meme alt kadranda 32x15 mm boyutta ve alt orta kadranda 10x7 mm boyutta lobüle kontürlü çevre doku planlara uzanan heterojen hipoekoik lezyon alanları saptandı. Bu radyolojik bulguların nüks veya rezidü bir kitle olabileceği düşünüldü. Bu lezyon çevresinde meme parankiminde ödem ile insizyon hattı boyunca loküle mayii izlendi. Sağ aksillada 11x5 mm, sol aksillada ise 15x11 mm boyutta lobüle kontürlü lenf nodu izlendi. Bunun üzerine kitle eksizyonu yapılan olgunun histopatolojik incelenmesinde bir önceki lezyonla benzer özellikler içermesinden dolayı idiyopatik granülomatöz lobüler mastit tanısı koyuldu.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Olgu Sunusu
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Tartışma
    İGM, klinik ve radyolojik olarak meme kanserini taklit eden, memenin ender görülen, benign kronik inflamatuvar bir lezyonu olan İGM'nin yaş aralığı 17-42 (ortalama 33) yaşlar arasında değişmektedir. Özellikle doğum sonrası ilk birkaç yıl içerisinde genç-orta yaşlı kadınlarda görülür1-12. Otoimmün bozuklukluklar, oral kontraseptif kullanımı, enfeksiyöz etkenler, gebelik, emzirme, meme travması, galaktorenin eşlik ettiği hiperprolaktinemi ile α-1 antitripsin eksikliği gibi çeşitli faktörlerin İGM riskini attırdığı bildirilmekle birlikte etyoloji net olarak bilinmemektedir4-6. Gebelik, laktasyon ve doğum sonrası görülmesi, oral kotraseptiflerle (OKS) olan ilişkisi olası bir hormon düzensizlik teorisini desteklemektedir. Ancak olguların yalnızca 1/3'ünde OKS kullanımı bulunmaktadır ve gebelikle ilişkisi olmayan olgular da bildirilmiştir4-6. Bizim olgumuzda ise 1,5 yıl önce doğum öyküsü olup doğum öncesi ve sonrası OKS kullanımı ile otoimmün hastalık saptanmadı.

    Her iki memeyi de eşit sıklıkta tutan İGM'de hastalar kliniğe sıklıkla tek taraflı ağrılı-ağrısız sert kitle ile başvururlar. Bununla birlikte her iki memeyi de lezyon tutabilir ve lezyonun iki taraflı görülme oranı %25'tir. Ayrıca hastalar kliniğe, meme başı akıntısı, akut bir inflamasyonu düşündüren kızarıklık, sıcaklık artışı, hassasiyet ile başvurabileceği gibi, yıllar içerisinde gelişen kronik bir süreç sonucunda fistül oluşumu, abse, ülserasyon, meme başı çekilmesi ile aksiller LAP gibi meme karsinomunu taklit eden bulgular ile de başvurabilirler1-4,8,10. Olgumuz ise kliniğe sert, ağrılı kitle ve non-spesifik meme başı akıntısıyla başvurdu. Klinik ve radyolojik bulgular meme karsinomu lehine yorumlandıysa da karakteristik histopatolojik görünümle tanıya gidildi.

    İGM'de radyolojik bulgular net olmamakla beraber mamografide sıklıkla fibroglandüler doku yoğunluğunda diffüz artış ile asimetrik opasite görülür. Daha seyrek olarak mikrokalsifikasyon içermeyen, düzensiz sınırlı soliter kitleler yada çok sayıda, düzgün sınırlı, bir araya toplanmış kitleler şeklinde görülürler. Bunun dışında mamografi bulguları normal olabilir yada meme karsinomunu taklit eden mikrokalsifikasyon görülebilir7. USG'de, mamografiden daha spesifik bulgular elde edilir. Düzensiz sınırlı, heterojen hipoekoik kitle ve kitleyle devamlılık gösteren hipoekoik tübüler uzantılar görülür. Diğer bir bulgu tek yada çok sayıda, tübüler yada nodüler hipoekoik oluşumlar veya parankimal ekojenitede fokal azalma ve arkasında akustik gölgelenme içeren alanların görülmesidir7. Her nekadar MRI görüntüleme yöntemine özgü bulgular bulunmasa da sıklıkla çevresel kontraslanma gösteren, düzensiz sınırlı, homojen görünümlü kitle imajı saptanır4. Sunduğumuz olguda ise ilk yapılan USG'da lobüle kontürlü, çevresinde ekojenik alanlar bulunan heterojen hipoekoik kitle lezyonu izlenirken, 6 ay sonra tekrarlanan USG'de yine lobüle kontürlü çevre doku planlara uzanım gösteren heterojen hipoekoik nüksü düşündüren lezyon alanlarına rastlandı. Ayrıca lezyon çevresinde sıvı birikimi izlendi.

    Biyopsi örneğinin histopatolojik incelemesi hastalığı saptamada en önemli tanı yöntemidir. Bunun yanında ince iğne aspirsyon biyopsisi (İİAB) ve tru-cut ile de tanı konabilir. İİAB kolay uygulanabilir ve minimal invaziv bir yöntem olmasına karşın tanıdaki doğruluk oranı düşüktür10.

    İGM, makroskopik olarak çevre meme dokudan kolaylıkla ayırt edilen, sert kitle lezyonu şeklinde karşımıza çıkar. Kesit yüzeyi gri-ten renkli, belirgin nodüler görünümdedir. Bazen bu nodüler yapılar fokal olarak apse oluşumları içerir ancak yaygın birleşen apse oluşumu İGM için karakteristik değildir3.

    Mikroskopik olarak lobül yapılarını tutan non-kazeifiye granülomlardan oluşan inflamatuvar infiltrasyon görülür. Granülomatöz infiltrat içerisinde epiteloid histiyositler, langhans tipi multinükleer dev hücreler, eozinofiller, polimorf nüveli lökositler, lenfositler ve plazma hücreleri izlenir. Destrükte ve dilate olmuş lobül yapılarının çevresinde nötrofillerden oluşan ince bir zon, fibroblastik aktivite ile küçük abse odakları görülebilir3,7-9.

    Ayırıcı tanıda tüberküloz, sarkoidoz, kedi tırmığı hastalığı, bazı mantar enfeksiyonlarını içeren granülomatöz inflamatuvar durumlar ile sarkoidoz, Wegener granülomatozu, vaskülit ile meme implantına karşı gelişen yabancı cisim reaksiyonlarını içeren non-enfeksiyöz nedenler yer alır3,4. Bu sayılan lezyonlarda, klinik bulgular patolojik verilerle desteklenerek tanıya gidilir3. Önemli bir nokta da karsinomlara granülomatöz reaksiyonların eşlik edebileceğidir. Birliktelik gösteren olgularda sıklıkla karsinomatöz alanlar granülomatöz alanlardan rahatlıkla ayırt edilir. Ancak bazı olgularda granülomatöz reaksiyonlar tümörü maskeleyebilir. Bu gibi olgularda immünohistokimyasal olarak sitokeratin ile diğer epitelyal belirteçlerden karsinom alanlarını göstermede faydalanılır3.

    İGM'nin tedavisi konusunda kabul edilen ortak bir uygulama biçimi bulunmamaktadır. Geçmiş yıllarda lezyon eksizyonunun yeterli olduğu düşünülse de, özellikle eksizyon bölgesinde bulunan deri ülserasyonu, abse oluşumu, sekonder infeksiyon ile rekürrens gibi komplikasyonların gelişmesi ideal tedavinin geniş kitle eksizyonu olması gerektiği kanısını güçlendirmektedir3,5,6,10. Etyolojide otoimmünitenin suçlandığı olgularda cerrahi tedaviye ek olarak steroid tedavisi en az 6 hafta süreyle, remisyon sağlanana kadar kullanılır. Abse oluşumu gelişen olgularda ise etkene yönelik antibiyotik tedavisi kullanılması oldukça faydalıdır3,10. Yine etyolojide hiperprolaktineminin bulunduğu olgularda cerrahi tedaviye eklenecek metotreksat tedavisi uygun tedavi biçimini oluşturmaktadır10.

    Sonuç olarak İGM, klinik ve radyolojik olarak meme kanseriyle karışan, orta yaştaki kadınlarda görülen, nadir bir meme lezyonu olması nedeniyle kolayca gözden kaçırılabilir. Özellikle hastalık ilerledikçe görülen fistül oluşumu, meme derisi ve meme başı çekilmesi ile aksiler lenfadenopati memekanserini düşündürebileceğinden, bu gibi kanser şüphesi olan olguların ayırıcı tanısında İGM'nin de olması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Olgu Sunusu
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Kaynaklar

    1) Lee JH, Oh KK, Kim E, Kwack KS, Jung WH, Lee HK. Radiologic and clinical features of idiopathic granulomatous lobular mastitis mimicking advanced breast cancer. Yonsei Med J 2006;47:78-84.

    2) Taghizadeh R, Shelley OP, Chew BK, Mithoff W. Idiopathic granulomatous mastitis: Surgery, treatment and reconstruction. Breast J 2007;13:509-13.

    3) Rosen PP. Inflammatory and reactive tumors. In: Rosen PP, editor. Rosen's breast pathology, 2nd ed. Lippincott Williams  Wilkins, USA, 2001: 29-63.

    4) Altıntoprak F, Baytekin HF, Altınay AE, Eren T. Meme kanserini taklit eden idiyopatik granulomatöz mastit. Meme Sağlığı Dergisi 2009;5:40-3.

    5) Katz U, Molad Y, Ablın J, Ben-David D, Paran D, Gutman M and Langevıtz P. Chonic idiopathic granulomatous mastitis. Ann NY Acad Sci 2007;1108:603-8.

    6) Su FH, Suen JH, Chen DS, Lou MA. Idiopathic granulomatous mastitis: A case successfully treated with a minimum dose of a steroid. Chang Gung Med J 2005;28:431-5.

    7) Gökalp G, Topal U, Şahin N. İdiyopatik granulomatöz mastit. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2003;2:43-6.

    8) Tuli R, O'Hara BJ, Hines J and Rosenberg AL. Idiopathic granulomatous mastitis as masquerading as carcinoma of the breast: a case report and review of the literature.

    9) Kara E, Özer C, Apaydın FD. Apse formasyonu gösteren idiyopatik granulomatöz mastit. Türk Tanısal ve Girişimsel Radyoloji Dergisi 2003; 9:116-7.

    10) Çoşkun T, Kara E, Kaya Y, Güler Y, Kandiloğlu AR, Göktan C. Granulomatöz mastit. Meme Sağlığı Dergisi 2006;2:26-30.

    11) Imota S, Kitaya T, Kodama Tetauro, Hasebe Takahiro and Mukai K. Idiopathic granulomatous mastitis: Case report and review of the literature. Jpn J Clin Oncol 1997;27:274-7.

    12) Dalkılıç G, Gül AE, Acar H, Baştürk E, Gezen C, Vural S. İdiyopatik granulomatöz mastit: Olgu sunumu. Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi 2006;104-6.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Olgu Sunusu
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • [ Başa Dön ] [ Özet ] [ PDF ] [ Benzer Makaleler ] [ Yazara E-Posta ] [ Editöre E-Posta ]
    Ana sayfa | Dergi Hakkında | Yayın Kurulu | Danışma Kurulu | İçindekiler | Arşiv | Yayın Arama | Yazarlara Bilgi | İletişim